Blog Kategori:
Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı
Revizyon Özeti (2024 vs 2026)
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Fen Bilimleri Öğretim Programı: 2024'ten 2026'ya Neler Değişti?
Millî Eğitim Bakanlığı, Fen Bilimleri dersi öğretim programının 2026 güncel versiyonunu yayımladı. Ders planlarımızı, içerik üretimlerimizi ve materyal hazırlıklarımızı doğrudan etkileyecek bu revizyon, programın temel felsefesini korurken uygulama sürecini kolaylaştıran önemli sadeleştirmeler içeriyor. Yeni eğitim-öğretim yılına hazırlanırken etkinliklerimizi uyarlamamız gereken temel değişiklikler şunlar:
1. Kodlama ve Numaralandırma Sistemindeki Sadeleşme
- 2024 Programı: İlkokul kademesinde 3 basamaklı kodlama (Örn: FB.3.1.1) kullanılırken, ortaokul (5-8. sınıflar) kademesinde ünite içi "Bölüm" ayrımı nedeniyle 4 basamaklı kodlama (Örn: FB.5.1.1.1) kullanılmıştı.
- 2026 Güncel Program: Ortaokul kademesindeki yapay "Bölüm" ayrımı kaldırılarak 3. sınıftan 8. sınıfa kadar tüm kademelerde tek tip ve standart 3 basamaklı kodlama (Örn: FB.5.1.1) sistemine geçilmiştir.
2. 4. Sınıf Ünite İsimlerindeki Revizyonlar
| Ünite | 2024 Programı (Eski) | 2026 Programı (Güncel) |
|---|---|---|
| 4. Sınıf 6. Ünite | Enerji Dedektifleri | Elektrik ve Enerji Kaynakları |
| 4. Sınıf 7. Ünite | Işığın Peşinde | Işığı Tanıyalım |
| 4. Sınıf 8. Ünite | Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar | Sürdürülebilir Yaşam Alanları |
3. Ders Saati ve Çıktı Dağılımındaki Değişiklikler
Tamamen Kaldırılan Öğrenme Çıktıları
5. Sınıf - 2. Ünite (Kuvveti Tanıyalım):
2024 programında yer alan FB.5.2.3.2. Günlük yaşamda sürtünmeyi artırma veya azaltmaya yönelik bilimsel bir model tasarlayabilme öğrenme çıktısı 2026 güncel programından tamamen çıkarılmıştır. Bu sebeple ünitedeki çıktı sayısı 5'ten 4'e düşmüştür.
7. Sınıf - 5. Ünite (Maddenin Doğasına Yolculuk):
Ünite ve Süre Tablolarına göre, 2024 programında bu ünitede 11 öğrenme çıktısı bulunurken, 2026 programında bu sayı 10'a düşürülerek 1 adet öğrenme çıktısı kaldırılmıştır. FB.7.5.1.4. Atomların elektron dizilimlerini yapılandırabilme öğrenme çıktısı 2026 güncel programından tamamen çıkarılmıştır.
Kapsamı/Hedefi Değiştirilerek Yeniden Eklenen Çıktılar
Bazı çıktılar doğrudan silinmemiş ancak hedeflediği bilişsel beceri veya kapsam değiştirilerek yeni bir öğrenme çıktısı formunda programa eklenmiştir:
5. Sınıf - 2. Ünite (Kütle ve Ağırlık İlişkisi):
Eski Hali (2024): FB.5.2.2.1. Kütleye etki eden yer çekimi kuvvetini ağırlık olarak tanımlayabilme.
Güncel Hali (2026): FB.5.2.3. Kütle ve ağırlık kavramlarını karşılaştırabilme. (Öğrencinin ağırlığı sadece tanımlaması değil, kütle ile doğrudan "karşılaştırma" becerisi sergilemesi hedeflenmiştir).
4. Sınıf - 7. Ünite (Işığı Tanıyalım / Işığın Peşinde):
Eski Hali (2024): FB.4.7.3. Işık kirliliğinin canlılara etkisine ilişkin probleme yönelik çözüm önerilerini değerlendirebilme.
Güncel Hali (2026): FB.4.7.3. Işık kirliliğinin canlılara etkisine ilişkin problemleri çözebilme. (Öğrencinin başkalarının çözüm önerilerini değerlendirmesinin ötesine geçilerek, doğrudan "problem çözme" becerisini işe koşması amaçlanmıştır).
4. Sınıf - 1. Ünite (Bilime Yolculuk):
Eski Hali (2024): FB.4.1.1. Bilimin özellikleri ile ilgili yansıtma yapabilme.
Güncel Hali (2026): FB.4.1.1. Bilimin özellikleri ile ilgili deneyimlerini yansıtabilme.
5. sınıf seviyesinde toplam ünite saatlerinde kaydırmalar yapılmış ve öğrenme çıktısı sayısı 28'den 27'ye düşürülmüştür.
| Ünite Adı | 2024 Süre / Çıktı | 2026 Süre / Çıktı | Değişikliğin Niteliği |
|---|---|---|---|
| 1. Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz | 22 saat / 4 çıktı | 20 saat / 4 çıktı | Süre 2 saat azaltıldı. |
| 2. Kuvveti Tanıyalım | 24 saat / 5 çıktı | 22 saat / 4 çıktı | Çıktı 1 adet, süre 2 saat azaltıldı. |
| 3. Canlıların Yapısına Yolculuk | 22 saat / 4 çıktı | 26 saat / 4 çıktı | Süre 4 saat artırıldı. |
| 6. Yaşamımızdaki Elektrik | 16 saat / 3 çıktı | 14 saat / 3 çıktı | Süre 2 saat azaltıldı. |
| 7. Sürdürülebilir Yaşam ve Geri Dönüşüm | 10 saat / 3 çıktı | 12 saat / 3 çıktı | Süre 2 saat artırıldı. |
4. Çıktı Sayısı ve Form Faktörü Değişiklikleri
- ■ 7. Sınıf Çıktı Sayısı: 5. Ünitede yapılan sadeleştirme ile 7. sınıflardaki toplam öğrenme çıktısı sayısı 36'dan 35'e indirilmiştir.
- ■ Kitap Forma Sayıları: 7. sınıf ders kitabı forma sayısı 17-19 formadan 18-20 forma aralığına yükseltilmiştir.
5. Uygulama Esasları ve Pedagojik Güncellemeler
Harezmi Eğitim Modeli
2026 metnine, bilgi işlemsel düşünme ve problem çözme becerilerini merkeze alan Harezmi Eğitim Modeli'nin esnek düzenlemelerle uygulanabileceği resmi olarak eklenmiştir.
Performans Görevleri
Sadece "sınıf içi" şeklinde kısıtlanan performans görevlerinin uygulama alanı; "okulda uygun yerlerde (sınıf içi, laboratuvar, kütüphane vb.)" olarak genişletilmiştir.
Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi
Değerlerin eyleme dönüştürülmesini (adalet, saygı, etik sorumluluk, çevreye duyarlılık) somutlaştıran bu yeni kavramsal çerçeve eklenmiştir.
Kariyer Bilinci
İlkokul ve ortaokul düzeyine daha uygun olması adına "kariyer bilinci" ifadesi "fen bilimleri alanında meslekleri tanıma" olarak revize edilmiştir.
6. Terminoloji Standartları
- Eğilim isimleri standartlaştırılarak "Analitik Düşünme" yerine "Analitiklik", "Sistematik Olma" yerine "Sistematiklik" getirilmiştir.
- Yabancı kökenli STEM tabiri kaldırılarak FeTeMM (Fen, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik) kısaltmasına yer verilmiştir.
- "Bilişim Teknolojileri" ders atfı, güncel isim olan "Bilişim Teknolojileri ve Yazılım" şeklinde düzeltilmiştir.
